سپتامبر ۲۰۲۶ – متن کامل بدون کم و زیاد از ابتدای صحبت
سوال ۱:
آیا سخنرانی رییس جمهوری ایران آقای پزشکیان در سازمان ملل مورد توجه رسانه های آمریکا قرار گرفت؟
پاسخ ۱:
بله، سخنرانی آقای پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل در بیست و سوم سپتامبر دوهزار و بیست و شش بازتاب گسترده ای در رسانه های آمریکا داشت، البته بیشتر با رویکرد انتقادی و خبر از تنش.
چه چیزی مورد توجه قرار گرفت:
یک – خروج هیات آمریکایی: رسانه های آمریکایی مثل فاکس نیوز گزارش کردند که به محض شروع سخنرانی پزشکیان، هیات نمایندگی آمریکا سالن را ترک کرد.
دو – محتوای سخنرانی: پزشکیان در پاسخ به تهدید آقای ترامپ به نابودی ایران، آمریکا و اسراییل را به تروریسم متهم کرد، عکس کشته شدگان جنگ را نشان داد و گفت ایران هرگز تسلیم نخواهد شد اما آماده مذاکره است.
سه – مصاحبه های حاشیه ای: بلافاصله بعد از سخنرانی، پزشکیان با فاکس نیوز گفت به هیچ وجه دنبال سلاح هسته ای نیستیم و به ان بی سی گفت تهران حاضر است قبل از انتخابات میان دوره ای آمریکا به توافق برگردد.
سوال ۲:
سخنرانی نتانیاهو چگونه بود؟
پاسخ ۲:
سخنرانی آقای نتانیاهو روز پنج شنبه دوم مهر، بیست و چهارم سپتامبر در هشتاد و یکمین نشست بود.
حال و هوای سالن: سخنرانی برای صندلی‌های خالی انجام شد. با شروع صحبت، تعداد زیادی از نمایندگان سالن را ترک کردند. نتانیاهو در ابتدای حرفش گفت اگر هنوز آدم ترسوی اخلاقی دیگری در سالن مانده که نرفته، لطفا الان برود.
مهم‌ترین بخش‌ها:
یک – درباره ایران: گفت تاسیسات هسته‌ای ایران را نابود کردیم.
دو – درباره جنگ هفت جبهه: گفت از هفتم اکتبر تا الان اسراییل در یک جنگ هفت جبهه‌ای می‌جنگد و تکرار کرد ما پیروز می‌شویم، چاره دیگری نداریم.
سه – نمایش دو شی: یک دستگاه گیرنده استارلینک را بالا برد و گفت ابزار آزادی بیان برای مردم ایران است. بعد یک دستگاه پیجر را نشان داد و گفت یادتان هست؟ اشاره به انفجار پیجرهای حزب الله.
چهار – رد اتهام نسل کشی: گفت متهم کردن اسراییل به نسل کشی بزرگترین دروغ قرن است.
پنج – حمله به منتقدان: قطر و ترکیه و شهردار جدید نیویورک را مورد انتقاد قرار داد.
سوال ۳:
آیا سخنرانی پزشکیان هم مانند ناتان یاهو با ترک تعداد زیادی روبرو شد؟
پاسخ ۳:
نه، دو سخنرانی خیلی با هم فرق داشت.
سخنرانی آقای پزشکیان
فقط هیات آمریکایی سالن را ترک کرد. رسانه‌های آمریکایی نوشتند به محض شروع حرف‌های پزشکیان علیه آمریکا، نماینده آمریکا پرونده‌هایش را جمع کرد و بیرون رفت. بیرون ساختمان هم تجمع ایران آزاد علیه او شعار میداد، ولی داخل سالن ترک دسته جمعی گزارش نشد. بیشتر صندلی‌ها پر بود.
سخنرانی آقای نتانیاهو
برعکس، ترک بسیار گسترده بود. خبرگزاری رویترز و چند رسانه دیگر نوشتند با شروع سخنرانی نتانیاهو ده‌ها هیات به صورت پشت سر هم سالن را ترک کردند و بخش بزرگی از سالن خالی شد. به همین خاطر رسانه‌های داخل ایران تیتر زدند سخنرانی برای صندلی‌های خالی.
به همین دلیل نتانیاهو در ابتدای حرفش گفت اگر هنوز آدم ترسوی اخلاقی دیگری مانده که نرفته، لطفا الان برود، ولی آقای پزشکیان چنین چیزی نگفت.
سوال ۴:
من سخنرانی پادشاه اردن را کامل دیدم خیلی از اسرایل انتقاد کرد و عامل اصلی جنگ در منطقه نامید. چهره او بر افروخته و بسیار جدی بود یعنی نشان میداد که از اسرایل واقعا ناراضی است.
پاسخ ۴:
درست می‌گی، سخنرانی پادشاه اردن امسال خیلی متفاوت و تند بود.
آقای عبدالله دوم روز سه شنبه بیست و دوم سپتامبر در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی تقریبا تمام وقت سخنرانی‌اش را به انتقاد از اسراییل اختصاص داد.
چی گفت که چهره‌اش آنقدر برافروخته بود؟
او گفت اسراییل در غزه و کرانه باختری و سوریه یک سیاست توسعه طلبانه را اجرا می‌کند و دارد امتحان می‌کند که تا کجا می‌تواند پیش برود.
بعد جمله‌ای گفت که خیلی بازتاب داشت: اشتهای توسعه طلبانه این دولت اسراییل الان تبدیل به یک تهدید منطقه‌ای شده و حس مصونیتش به سطح ترسناکی رسیده.
بعد هم به نمایندگان گفت شما ابزار دارید مثل تحریم، مسدود کردن دارایی‌ها، ممنوعیت و انزوای دیپلماتیک که در جاهای دیگر استفاده کرده‌اید.
و تاکید کرد هر تهدیدی علیه مرز شمالی ما یا امنیت آبی ما، تهدید علیه امنیت ملی ماست، چون اسراییل دارد واقعیت‌های جدیدی روی زمین، حتی اطراف منابع حیاتی آب ایجاد می‌کند.
به همین خاطر اسرائیل هم فردای سخنرانی جواب تندی داد و وزارت خارجه‌اش گفت جالب است پادشاه اردن اینقدر پرشور از حقوق بین‌الملل حرف می‌زند.
حس جدی و عصبانی که تو از چهره‌اش دیدی کاملا با متن سخنرانی‌اش جور بود، چون لحنش بر خلاف سال‌های قبل که دیپلماتیک بود، این بار مستقیما اسراییل را عامل اصلی جنگ و بی‌ثباتی در منطقه نامید.
سوال ۵:
اردوغان چگونه بود؟
پاسخ ۵:
سخنرانی آقای اردوغان هم روز سه شنبه بیست و دوم سپتامبر، یعنی یک روز قبل از پزشکیان و دو روز قبل از نتانیاهو بود و خیلی تند بود.
مهم‌ترین بخش‌هایش:
یک – غزه
گفت غزه تبدیل شده به بزرگترین قبرستان کودکان جهان و غیر انسانی‌ترین و شرم آورترین اردوگاه زمان ما. این توصیفش خیلی بازتاب داشت.
بعد گفت باید بازسازی غزه فورا شروع شود و از همه خواست فشار بیشتری روی اسراییل بگذارند.
دو – واکنش در سالن
وقتی اردوغان داشت حرف می‌زد، هیات اسراییلی به ریاست سفیرشان دنی دانون سالن را ترک کرد، در حالی که هیات فلسطینی او را تشویق می‌کرد.
سه – اصلاح سازمان ملل
مثل همیشه گفت سازمان ملل دیگر نمی‌تواند وظیفه حفظ صلح را انجام دهد، چون اراده بیش از صد و نود کشور گیر پنج کشور عضو دائم شورای امنیت است. پیشنهاد کرد حق وتو کلا حذف شود و همه اعضای شورای امنیت با رای مجمع عمومی انتخاب شوند.
چهار – مسایل دیگر
در حاشیه سخنرانی، موضوع کشمیر را هم مطرح کرد و گفت باید از طریق گفتگو حل شود، و از سیاست‌های بی‌طرف سازی جنسیتی در جهان هم انتقاد کرد و گفت خانواده سنتی باید حفظ شود.
به طور کلی، سخنرانی اردوغان در کنار پادشاه اردن، جزو تندترین انتقادها از اسراییل در مجمع امسال بود، ولی با ادبیات احساسی‌تر و تمرکز بر کودکان غزه.
سوال ۶:
چند کشور دیگر در مورد اسرایل موضع‌گیری کردند؟
پاسخ ۶:
در مجمع امسال تعداد کشورهایی که علیه اسراییل موضع گرفتند خیلی زیاد بود، بی‌سابقه بود.
فقط سر سخنرانی نتانیاهو:
حداقل هیات هفتاد و هفت کشور سالن را ترک کردند. این رقم را خود رسانه‌ها تایید کردند که نمایندگان دست کم هفتاد و هفت کشور در حین سخنرانی او از سالن بیرون رفتند.
ترکیب این هفتاد و هفت کشور اینطور بود:
- کشورهای عربی: هجده کشور از جمله سوریه، اردن، لبنان، عراق، عربستان، قطر، کویت، مصر
- آسیا و ترکیه: چهارده کشور از جمله ترکیه، ایران، پاکستان، اندونزی، مالزی
- آفریقا: بیشتر کشورهای آفریقایی از جمله آفریقای جنوبی، اوگاندا، کنیا
- آمریکای لاتین: برزیل، شیلی، کلمبیا
- اروپا: شش کشور از جمله اسپانیا، ایرلند و اسلوونی
یعنی حتی کشورهایی که با اسراییل رابطه دیپلماتیک دارند هم بیرون رفتند.
به جز راهپیمایی، موضع‌گیری در سخنرانی‌ها:
تقریبا تمام سران کشورهای اسلامی، بیشتر آفریقا و بخش بزرگی از آمریکای لاتین و حتی چند کشور اروپایی در نطق‌های خودشان از اسراییل به خاطر غزه انتقاد کردند. پادشاه اردن و رییس جمهور ترکیه که خودت دیدی تندترین‌ها بودند، ولی رییس جمهور برزیل، آفریقای جنوبی، کلمبیا، اسپانیا و ایرلند هم همین خط را گرفتند و خواستار تحریم و آتش بس فوری شدند.
به همین خاطر رسانه‌هایی مثل نیویورک پست نوشتند نتانیاهو امسال منزوی‌تر از همیشه به سازمان ملل برگشت.
سوال ۷:
پس اسرایل یک شکست سیاسی دیپلماتیک بزرگی خورد؟
پاسخ ۷:
می‌شود گفت از نظر تصویری و دیپلماتیک، بله، مجمع امسال برای اسراییل خیلی سخت بود، ولی شکست کامل هم نبود.
نشانه‌های فشار دیپلماتیک:
یک – ترک هفتاد و هفت کشور در حین سخنرانی نتانیاهو که خود رسانه‌های اسراییلی و آمریکایی هم گفتند این صحنه نیم‌خیز بودن سالن پیام زیادی دارد.
دو – لحن تند متحدان قدیمی. وقتی پادشاه اردن که با اسراییل پیمان صلح دارد، اسراییل را تهدید منطقه‌ای می‌نامد، یا ترکیه که زمانی میانجی بود، غزه را بزرگترین قبرستان کودکان می‌خواند، این نشان می‌دهد حتی کشورهای میانه‌رو هم فاصله گرفته‌اند.
سه – تمرکز بیشتر سخنرانی‌ها روی غزه بود نه ایران. در حالی که نتانیاهو می‌خواست تهدید ایران را اصلی کند، بیشتر رهبران درباره غزه و ضرورت آتش بس حرف زدند.
اما طرف دیگر ماجرا:
یک – آمریکا همچنان محکم پشت اسراییل ایستاد. هیات آمریکایی موقع سخنرانی نتانیاهو نه تنها نرفت، بلکه او را تشویق کرد، و موقع سخنرانی پزشکیان سالن را ترک کرد.
دو – اسراییل می‌گوید همین انزوا را تبدیل به روایت قدرت کرده. نتانیاهو گفت اگر ما نبودیم، خیلی از همین کشورهایی که بیرون رفتند، الان زیر تهدید موشک‌های ایران بودند.
سه – از نظر عملی، هیچ قطعنامه الزام آوری علیه اسراییل در شورای امنیت تصویب نشد چون آمریکا حق وتو دارد. ترک سالن بیشتر یک حرکت نمادین بود تا حقوقی.
پس اگر بخواهیم جمع بندی کنیم، از نظر وجهه و افکار عمومی جهانی، بله، یک عقبگرد دیپلماتیک بزرگ بود و تصاویر صندلی‌های خالی خیلی پخش شد. ولی از نظر اتحاد استراتژیک با آمریکا و ادامه عملیات نظامی، اسراییل هنوز حمایت اصلی‌اش را دارد و آن را شکست نمی‌بیند.
سوال ۸:
اکنون افکار عمومی آمریکا درباره اسرایل نسبت به چند سال پیش چقدر تغییر کرده است؟
پاسخ ۸:
خیلی تغییر کرده، و این تغییر در دو سال اخیر سرعت گرفته.
بر اساس نظرسنجی‌هایی که در آمریکا انجام شده:
یک – نگاه کلی به اسراییل منفی شده
مرکز پژوهشی پیو می‌گوید در بهار دوهزار و بیست و دو، پنجاه و پنج درصد آمریکایی‌ها نگاه مثبت به اسراییل داشتند و چهل و دو درصد نگاه منفی.
در بهار دوهزار و بیست و پنج، نگاه منفی به پنجاه و سه درصد رسید.
در مارس دوهزار و بیست و شش، فقط سی و هفت درصد نگاه مثبت دارند و شصت درصد نگاه منفی.
یعنی در چهار سال، جای مثبت و منفی عوض شده.
دو – برای اولین بار فلسطینی‌ها جلو افتادند
نظرسنجی گالوپ که از سال دوهزار و یک هر سال می‌پرسد همدردی‌ات بیشتر با کیست، در فوریه دوهزار و بیست و شش یک اتفاق تاریخی را نشان داد:
چهل و یک درصد گفتند بیشتر با فلسطینی‌ها همدردی می‌کنیم، سی و شش درصد گفتند با اسراییلی‌ها. این اولین بار است که اسراییل عقب افتاده.
سه – شکاف سنی و حزبی
این تغییر بیشتر در جوان‌ها و دموکرات‌ها است:
- در گروه سنی هجده تا سی و چهار سال، پنجاه و سه درصد با فلسطینی‌ها هستند و فقط بیست و سه درصد با اسراییل
- در بین دموکرات‌ها شصت و پنج درصد با فلسطینی‌ها و فقط هفده درصد با اسراییل
- حتی در بین جمهوری خواهان که سنتی حامی اسراییل بودند، حمایت از هشتاد درصد در دوهزار و بیست و چهار به هفتاد درصد افت کرده
چرا؟
پژوهشگران دلیل اصلی را جنگ غزه، تصاویر تلفات غیرنظامیان، و شبکه‌های اجتماعی میدانند. قبلا افکار عمومی آمریکا به شدت طرفدار اسراییل بود، ولی الان به خصوص بعد از هفتم اکتبر، نسل جدید آمریکا اسراییل را بیشتر به عنوان یک دولت اشغالگر می‌بیند تا یک متحد.
به همین خاطر است که در سازمان ملل هم آن انزوایی که دیدی اتفاق می‌افتد، چون پایگاه داخلی حمایت از اسراییل در آمریکا هم مثل قبل یکپارچه نیست.
سوال ۹:
اول نکته- منطق می‌گوید اشاره ناتان یاهو به نابود کردن اماکن اتمی ایران؛ در تناقض با صحبت‌های ترامپ است که هنوز می‌خواهد برای نابودی آنها به ایران حمله بکند، هرچند خود ترامپ هم چند بار گفت آنها را نابود کرده است. معلوم نیست اینها عقل خود را از دست داده‌اند با مردم را بی عقل و فراموشکار میدانند که اینچنین حرف میزنند.
نکته دوم- اشاره به پیجرها در کشتن و مجروح کردن تعداد زیادی است که به احتمال زیاد باید جزو جرایم در دادگاههای بین‌المللی مورد تعقیب قرار بگیرند؟ سوم- احتمالا افراد غیر نظامی هم جزو مجروحان و کشته شدگان بوده من نمیدانم چنین اعمالی سابقه داشته یا نه و جهان چگونه باید با آن برخورد بکند؟
پاسخ ۹:
نکته‌های خیلی دقیقی را گفتی، هر سه تا جایش بحث دارد.
نکته اول – تناقض نابودی و حمله دوباره
حرف تو کاملا منطقی است و همین تناقض را خیلی‌ها در خود آمریکا هم می‌گویند.
آقای ترامپ بعد از حمله ژوئن دوهزار و بیست و پنج گفت تاسیسات هسته‌ای ایران کاملا نابود شده. حتی یک جا گفت اگر تاسیسات نابود شده، چرا هشت ماه بعد دوباره با همان بهانه حمله کنیم.
ولی بعد در همان سخنرانی‌ها گفت اگر ایران دوباره برنامه هسته‌ای‌اش را شروع کند، دوباره حمله می‌کنیم.
آقای نتانیاهو هم در سازمان ملل گفت تاسیسات هسته‌ای ایران را نابود کردیم و این یکی از آسان‌ترین تصمیم‌هایم بود، ولی در همان هفته به رسانه‌های آمریکایی گفت نگرانیم که ایران تولید موشک بالستیک را دوباره گسترش می‌دهد و داریم به آقای ترامپ گزینه‌های حمله دوباره را توضیح می‌دهیم.
این دو حرف با هم جور در نمی‌آید. اگر چیزی کاملا نابود شده، چرا دوباره باید نابود شود؟ تحلیلگران می‌گویند سه دلیل دارد:
یک – اغراق تبلیغاتی برای نشان دادن پیروزی
دو – ارزیابی‌های اطلاعاتی می‌گوید نابودی کامل نبوده و فقط آسیب دیده
سه – نگه داشتن بهانه برای فشار سیاسی بعدی
برای همین است که می‌گویی مردم را فراموشکار فرض می‌کنند، چون هر دو روایت را همزمان می‌گویند.
نکته دوم – پیجرها و جرایم بین‌المللی
بله، حمله پیجری سپتامبر دوهزار و بیست و چهار از نظر حقوقی خیلی بحث برانگیز شد.
در آن حمله حدود سه هزار پیجر و بی‌سیم که در بین نیروهای حزب الله پخش شده بود، با پیام رمز منفجر شد. اسراییل گفت فقط نیروهای نظامی را زده، ولی گزارش‌ها نشان داد غیرنظامی هم کشته شده.
کارشناسان حقوقی گفتند این کار نقض حقوق بشردوستانه بین‌المللی و کنوانسیون سلاح‌های متعارف خاص است که اسراییل خودش عضو آن است.
کمیسر حقوق بشر سازمان ملل هم گفت این حمله کورکورانه بوده چون هیچ تضمینی نبود که پیجر دست چه کسی است و در کجا منفجر می‌شود، در بازار، در خانه یا در بیمارستان.
به همین خاطر بعضی حقوقدانان گفتند این می‌تواند جنایت جنگی باشد، چون با علم به اینکه تلفات غیرنظامی خواهد داشت، انجام شده.
نکته سوم – غیرنظامی‌ها و سابقه
بله، غیرنظامی هم بود. در گزارش‌ها آمد که دختر نه ساله یک عضو حزب الله، یک پسر یازده ساله و حداقل دو نیروی بهداشتی جزو کشته‌ها بودند و حدود دو هزار و هشتصد نفر مجروح شدند که خیلی‌هایشان از بخش‌های غیرنظامی حزب الله بودند که در مدارس و بیمارستان‌های شیعیان کار می‌کردند.
آیا چنین کاری سابقه داشته؟ به این شکل گسترده نه. در تاریخ جنگ‌های مدرن، استفاده از وسایل روزمره غیرنظامی مثل پیجر به عنوان بمب کار گذاشته شده، بی‌سابقه بود. به همین خاطر سازمان ملل و صلیب سرخ گفتند این یک روش جدید و خطرناک است، چون اعتماد مردم به وسایل عادی را از بین می‌برد.
جهان چگونه باید برخورد کند؟ از نظر حقوقی دو راه وجود دارد:
یک – دیوان کیفری بین‌المللی و دیوان بین‌المللی دادگستری می‌توانند آن را به عنوان حمله کورکورانه بررسی کنند
دو – شورای امنیت می‌تواند کمیته حقیقت یاب تشکیل دهد، ولی چون آمریکا حق وتو دارد، عملا تا حالا هیچ پیگیری رسمی نشده و اسراییل هم حتی یک پیجر طلایی به عنوان هدیه به آقای ترامپ داد.
برای همین خیلی‌ها می‌گویند اگر این رویه بدون مجازات بماند، ممکن است کشورهای دیگر هم از همین روش تقلید کنند و این برای امنیت غیرنظامی‌ها در همه جای جهان خطرناک است.
پس نوشت:
اینها سوالات من از هوش مصنوعی است که پس از چند رد و بدل کردن بالاخره متن کامل بدون هیچ تغییری زدستم رسید. پیشتر یک متن آمد که منتشر کردم ولی متوجه شدم بعضی صحبت‌ها مثلاً در خصوص حرکات چهره پادشاه اردن و… حذف شده بود و دفعات بعد نیز مشکلاتی داشت حال ظاهراً کاملا همان است که من از ابتدا شروع کردم تا پایان صحبت‌ها.
جمعه
۳ مهر ۱۴۰۵
۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶
فیلسوف صاحب مکتب
م. حسن بایگان
اپسالا ـ سوید